Суббота, 18.11.2017, 02:33
Приветствую Вас Гость | RSS

Ытык-Кюельская СОШ №2 им Д.А. Петрова

Меню
Альбомы
Статистика

Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0

Ахтыылар

О.И. Чьямова,

СР үөрэҕириитин туйгуна

 

Дьоґун мааны а±абыт

Биґиги а±абыт Иннокентий Петрович Чьямов 1950 сыллаахха Ытык Кµіл оскуолатыгар старшай пионербаґаатайынан µлэтин са±алаабыта. Јрµµтµн кэрэ±э, сырдыкка уґуйар учуутал идэтин баґылыыр ба±а санааттан Дьокуускайдаа±ы педагогическай училище±а µірэнэ киирбитэ.

1953 сыллаахха педучилищены бµтэрэн тіріібµт дойдутугар µлэлии кэлбитэ.Ити кэмтэн ыла кини бастаан Ытык Кµіл орто, онтон а±ыс кылаастаах оскуолаларыгар начаалынай кылаас, математика учууталынан туох баар билиитин, дьо±урун биэрэн пенсия±а тахсыар дылы µлэлээбитэ. Учуутал тµбµктээх умсул±аннаах идэтигэр оло±ун отут биэс сылын анаабыта.

А±абыт сµрµн µлэтиттэн быыс-арыт булан спорт биир абылаІнаах, сыралаах кірµІµнэн-саахыматынан дьарыктаммыта. Саахымакка бастакы хардыыларын биэс саастаа±ар оІорбута.О±о сылдьан саахымакка наґаа талааннаа±ын кірдірбµтэ.Бэйэтин тэІнээхтэрэ о±олору сэргэ улахан дьоннуун эмиэ оонньуура µґµ.Оччолорго тренер, тустаах литература суо±а кини саахыматчыт быґыытынан тµргэнник сайдыа±ын хааччахтаабыта. Бииргэ тіріібµттэрэ кэпсииллэринэн, кини хас биирдии хаамыытын ір сылыктаан, толкуйдаан тµґэринэн уратылаа±а.

А±абыт Иннокентий Петрович аан бастаан 1948 сыллаахха республикатаа±ы о±олор кµрэхтэригэр чемпионнаабыта, онтон 1958 сыллаахха бастакы спортивнай разрядын толорбута, Саха сирин норуоттарын спартакиадатыгар иккис миэстэни ылбыта.Кини хара маІнай оонньуо±уттан техникатын чочуйара, теорияны ырытара, улуу саахыматчыттар партияларын µірэтэрэ, элбэх турнирдарга кыттара. Ол тµмµгµнэн 1978 уонна 1980 сылларга уобаластаа±ы «Урожай» общество икки тігµллээх чемпиона буолбута, сµµмэрдэммит хамаанда±а киирэн Дальнай Восток зонатыгар ситиґиилээхтик кыттан кэлбитэ.

Тіріппµттэрбит сµрдээх эйэлээх, ыалдьытымсах этилэр. А±абыт биґиэхэ о±олорго дьиэ µлэтин µллэрэн таблица курдук оІорон ыйаан кэбиґэрэ. ИллэІ кэмигэр кини биґигини кытта тэІІэ оонньуура, скакалкалыыра, саас аайы катокка хаІкылыы барарбыт. ИллэІ кэммитигэр дьиэ-кэргэнинэн Большаковтары кытта кµрэхтэґэрбитин кµндµтµк саныыбын. Балтыбынаан Дунялыын иккиэн µрдµк µірэхтээх учууталларбыт. Учуутал буоларбытыгар тіріппµттэрбит оруоллара улахан. Оскуола±а µірэнэр сылларбытыгар, а±абытыттан µірэнэн, улуус, республика иґинэн кµрэхтэґэрбит.

Биґиги а±абытын И.П. Чьямовы µірэппит о±олоро, бииргэ µлэлээбит коллегалара ірµµ µтµі тылларынан ахтан-санаан ааґалларыттан µірэбит уонна киэн туттабыт. Јр сылларга ыччаты иитиигэ бэриниилээх, айымньылаах µлэтэ сыаналанан а±абыт 1968 сыллаахха РСФСР Ґірэ±ин министерствотын Бочуотунай, 1959, 1965, 1980 сылларга Саха АССР Верховнай Советын Бочуотунай грамоталарынан на±араадаламмыта.

 

 

 

Н.Д. Осипова,

Почетный работник общего образования,

Учитель учителей

 

Моя мама Павлова (Алексеева) Лидия Семеновна начала педагогическую деятельность в Таттинском улусе 1 сентября 1965г. Тогда мне было 8 лет, мы переехали из Амгинского улуса, так как папу, Павлова Дмитрия Николаевича, назначили редактором газеты «Коммунист».

В то время школа была одна – двухэтажная деревянная. В 1966-67 учебном году она была разделена на среднюю и восьмилетнюю школы. Мама начала учить старшие классы, работала классным руководителем. Это я знаю, потому что очень часто в нашем доме собирались старшеклассницы и выпускали школьную стенгазету.

Мы жили рядом со школой в двухквартирном доме, поэтому у нас часто собирались учащиеся и заходили учителя. В 1967 году открылась новая средняя школа, а в деревянном двухэтажном здании стала функционировать новая восьмилетняя.

В восьмилетней школе в основном обучались русскоязычные дети. Потом мама говорила, что отсутствовала при комплектовании учителей в среднюю школу, а может судьба распорядилась, и она всю жизнь проработала в одной школе учителем русского языка и литературы.

Хорошо помню, что мама очень часто была в библиотеке и всегда нас брала с собой, знала многие русские народные сказки, охотно их рассказывала.

С утра до позднего вечера, мамы всегда не было дома. Вечерами готовилась к урокам, проверяла тетради.

Иногда, когда мама с папой уходили в кино, мне разрешали проверять тетради маминых учеников. Эта процедура мне очень нравилась, я брала красные чернила, ручку, рядом ставила текст диктанта и начинала проверять. Мама научила проверять, фиксировать ошибки и ставить оценки. Больше всего мне нравилось ставить оценки. Иногда было волнительно заполнять настоящий классный журнал.

В праздничные дни в школе проводились дежурства, куда мама брала нас с собой, и мы в другой обстановке видели маминых коллег. Это было интересно, потому что здесь можно было увидеть своих учителей с других сторон: Чьямов Иннокентий Петрович играл в бильярд, рядом лежали шахматы, шашки, интересно было наблюдать его игру с Мотреной Петровной Севостьяновой. Они много спорили и азартно играли. И наше дежурство незаметно подходило к концу.

Тогда я еще и не понимала, что все это способствовало стать учителем и мне. Хорошо помню первых маминых учениц – Товарову Изабеллу Алексеевну, Бытыкову Луизу Ивановну, Герасимову Римму Герасимовну, которые тоже стали учителями с большой буквы. Мамины ученики разных лет с особой теплотой вспоминают ее, говорят, что она была очень доброй, справедливой, спокойной. Многие молодые люди благодарны ей за то, что поддерживала, выпускала из класса в класс, хотя русский язык давался очень трудно якутским детям. Может поэтому она всех нас, своих четырех детей настояла у папы обучить в русских классах. Мы все учились в русскоязычной школе, все имеем высшее образование.

Лидия Семеновна была трудолюбивым человеком, активисткой, общественницей.

Многие годы была секретарем партийной организации, всегда участвовала в художественной самодеятельности, была наставником молодежи.

Многие ученики Лидии Семеновны стали учителями, работали рядом с ней. Многие стали хорошими специалистами, и все они очень тепло отзываются о своем учителе. Это помогает нам понять, что человек выбрал свою профессию правильно.

К маме приходили многие коллеги, но я помню Макарову Марию Романовну, Большакову Анну Алексеевну, Шуткину Галину Абогоевну, Данилову Веру Васильевну, Татаринову Клару Ванифатьевну, Лягушину Веру Никитичну, Слепцову Александру Порфирьевну.

Лидия Семеновна умела быстро находить общий язык с молодыми коллегами, поддерживала связь с коллегами из других школ улуса и республики. Она много раз была на курсах повышения квалификации, на многочисленных семинарах и совещаниях. Каждые 2 года с мужем ездили отдыхать на побережье Черного моря, Байкала, побывали на озере Балатон в Венгрии.

Лидия Семеновна проработала в одной школе много лет, здесь прошла ее молодость, лучшие годы отданы обучению и воспитанию подрастающего поколения, становлению детей как личности, развитию и систематизации образования.

Думаю, что Лидия Семеновна оставила светлый след в памяти своих учеников, коллег, подруг. Мы всегда гордимся ею.

 

 

 

А.П. Слепцова,

Учууталлар учууталлара,

педагогическай үлэ, тыыл ветерана

 

Мин 1950 сыллаахха учительскай институт физико-математическай отделениятын бүтэрэн, Уолба сэттэ кылаастаах оскуолатыгар математика уонна саха тылын учууталынан 6-с, 7-с кылаастарга үлэлээбитим. 1952 сыллаахха Ытык-Күөл орто оскуолатыгар математика учууталынан үлэлии кэлбитим. Оччолорго соҕотох орто оскуола этэ. Оройуон киэҥ этэ: Кириэс Халдьаайы, Мэҥэ Алдан, Саһыл уо. д. а. Томпо нэһилиэктэрэ биһиги оройуоммутугар киирсэр этилэр. Нэһилиэктэр оскуолалара 7 кылаастаахтара. Онон ахсыс кылааска бары Ытык-Күөлгэ үөрэнэн кэлэллэрэ. Кылаастарга 40-ча о5о үөрэнэрэ.

1966 сыл сэтинньи ыйтан орто оскуола икки оскуолаҕа арахсыбыта. Саҥа тутуллубут оскуолаҕа орто оскуола тахсыбыта, директорынан Матвеев М. Н., завуһунан Лазарев И. Ф. анаммыттара.

Оттон биһиги, аҕыс кылаастаах оскуолаҕа анаммыттар эргэ этээстээх оскуолабытыгар хаалбыппыт. Ол курдук мин орто оскуолаҕа 14 сылтан ордук үлэлээбитим. Аҕыс кылаастаах оскуола бастакы директорынан математик Николай Иванович Алексеев анаммыта. Олус инициативалаах директор этэ. Ити сыл оскуолабытыгар математика нэдиэлэтин Николай Ивановичтыын иккиэйэ5ин ыыппыппытын өйдүүбүн. Онно үөһээ, аллараа этээтэринэн кылаастарынан арааһынай занимательнай конкурстары оҕолор күүстэринэн ыыттарбыппыт, уопсай түмүк биэчэрэ залга буолбута.

Завуһунан Егор Гаврильевич Ермолаев үлэлээбитэ. Кини кэргэнэ Татьяна Дмитриевна Козлова нуучча тылын учуутала этэ. Егор Гаврильевич оҕолорго, учууталларга ирдэбиллээх, аккуратнай буолары ситиһэр завуч этэ. Оскуолаҕа биэчэр буолар бириэмэтин чуолкайдык тутуһуннарар этэ. Анаммыт чааска хойутааһына суох үөрэнээччилэр кэлэллэрин ситиһэ сатыыра. Ол курдук биэчэр саҕаланар кэмэ кэллэҕинэ оскуола аанын хатаан кэбиҺэр этэ. Онон кэлин хойутааһына суох кэлэллэрин ситиһэрэ.

Оскуола материальнай базата бөҕөргүүрүгэр саҥа оскуоланы туттарыыга элбэхтик сыраласпыт, саҥа оскуола дьиэтин туттарбыт директорынан Кузьмин Михаил Гаврильевич буолар. Кини үтүөтүнэн аҕыс кылаастаах оскуола 1975 сыллаахха саҥа дьиэҕэ үлэлээбитэ. Ити оскуола тутуллуор диэри интернат дьиэтинэн, начальнай оскуоланан үлэлээбиппит. Кылаабынай корпуспут начальнай оскуола этэ. Наһаа кыараҕас этэ да бары мероприятиялар онно ыытыллаллара. Аҕыс кылаастаах оскуолаҕа директорынан, завуһунан үлэлээбиттэрэ Х. А. Слепцова, Л. С. Захарова, Г. В. Слепцов, Н. С. Миронов, Р. В. Ючюгяева о. д. а. Саха республикатын оскуолатын үтүөлээх учуутала Христина Ананьевна үөрэх-иитии үлэтигэр чуолкай былааннаах, ол былаана толорулларын ирдиир киэҥ билиилээх салайаачы этэ. Икки сменанан үлэлиир оскуолаҕа сарсыардаттан киэһээҥҥэ диэри сылайарын аахсыбакка үлэлиир этэ.

Нуучча кылаастара аҕыс кылаастаах оскуолаҕа үөрэнэллэрэ. Начальнай кылаас 3 сыллаах үөрэтиигэ киириитин бастаан нуучча кылааһыгар саҕаламмыта. РСФСР оскуолатын үтүөлээх учуутала Вера Васильевна Данилова начальнай кылааска соҕотоҕун саҥа программанан үлэлээн чиҥ билиини иҥэрбитэ. Урукку 4 сыллаах программаны үс сылга үөрэтии системата киирбитэ. Төрдүс кылаастан предметинэн үөрэтии киллэриллэн орто звеноҕа кылаас 4-тэн 8-ка диэри буолан 1970 сылтан математикаҕа саҥа программаны оройуон үрдүнэн соҕотох 4-с нуучча кылааһа саҕалаабыта. Ити сыл сайын Дьоккуускайга учууталлар идэлэрин үрдэтэр институтугар математикаҕа кафедратын тэрийиитинэн курска биһиги оройуонтан соҕотох үөрэммитим. Онно республика бары оройуоннарыттан элбэх учууталлар математиктар мустубуттар. Курсу математика кафедратын сэбиэдиссэйэ биир дойдулаахпыт Прохоров Иван Михайлович салайан ыыппыта. Кэлин сайыннарга эмиэ курстаммытым. Иван Михайлович оройуон математиктарын түмэн семинар- практикумнары ыытара, биһиэхэ математикаҕа аһаҕас уруоктары ыыттарара. Математикаҕа саҥа программанан үөрэтиинэи нуучча кылааһыгар биир сылынан киллэриллибитэ. Онон саҥа программанан 4-8 кылаастарга үөрэтиини мин бастакынан саҕалаабытым. Саҥа программанан үлэлээбитим үһүс сылыгар нуучча 6-с кылааһыгар И. М. Прохоров миэхэ аһаҕас уруогу ыыттарбыта. Уруок сыала кэлэр сыл оройуон бары кылаастара саҥа программанан хайдах үлэлиэхтээхтэрин билиһиннэрии этэ. Онно элбэх учуутал сылдьыбыта. Уруогу сирбэтэхтэрэ. Түмүгэр уруогу ырытыы, саҥа программанан үлэлээһин уратылара, хас да темаҕа дакылаат буолбута. Ити кылааска үөрэппит оҕом Иванова Үөһээ Бүлүүгэ М. А. Алексеев оскуолатыгар миэхэ туйгуннук үөрэммитин курдук математикаҕа туйгуннук үөрэммитэ.

Биирдэ учууталлар идэлэрин үрдэтэр институт математикаҕа кафедратыттан кырдьаҕас нуучча методист кэлэн уруокпар сылдьыбыта, уруогу ыытыыны хайҕаабыттаах этэ. Оройуоннай математическай олимпиадаларга биһиги оскуолабыт оҕолоро биирдэ эмэ да буоллар миэстэлэһэр этилэрэ. Биирдэ мин эрэ үөрэтэр ахсыс кылааһым оҕолоро кыттан бастаан тураллар. Онно Иннокентий Петрович үөрэнээччилэрэ (7-тэр) тоҕо кыттыбатахтара эбитэ буолла, учууталлара суоҕа диэн өйдүүбүн, арааһа республикаҕа саахымакка барбыта эбитэ буолуо.

Уһун кэмҥэ бииргэ улэлээбит үөлээннээхтэрбин И. П. Чьямовы, А. А. Большакованы кытта биир сүбэнэн үлэлээбит кэммин үтүө өйдөбүлүнэн ахтабын.

Үөрэтэр оҕолорбор математикаҕа барыларын ситиһиннэрээри күммүн аахсыбакка үгүс эбии үөрэтиини тэрийэрим, оннооҕор дьиэбэр ыҥыртаан үөрэтэн ситиһиннэрэ сатыырым. Кэлин иһиттэххэ өйдөөх учууталлар кылаас аҕыйах үчүгэй оҕолоругар ориентир оностоллоро уһу, оттон кылаас сүрүн орто (сиэрэй) маассата мээлэ устан иһэр буолара үһү. Онон үчүгэй да буолуох үөрэнээччи орто оҕо таһымыгар хаалара уһу.

Экзаменнаах кылааска ураты болҕомтону уурарым. Кыһыҥҥы каникул кэнниттэн уруок таһынан нэдиэлэ аайы алын кылаастартан саҕалаан хатылааһыны ыытарым. Туһунан теманан конспект онотторор этим. Онон экзамеҥҥа толору бэлэмнээх буолалларын ситиһэрим.

Араас кэмҥэ үөрэппит оҕолорум идэ арааһын баһылаан чиэһинэй үлэһит дьоҥҥо туһалаах дьон буола сылдьалларыттан дууһам үөрэр. Үөрэппит оҕолоруҥ хайаан да эн идэҕин ылыахтаахтар диэн буолбатах. Ол да буоллар математик, физик буолбуттары ордук чугастык саныыбын. Ол курдук математиктар, физиктар Кузьмин В. Е., Павлова (Климентова) Г. Д., Лопатина Л. В. (Нерюнгри), Товаров А. А., Винокурова А. В., Ючюгяева Р. В., экономистар, финансовай үлэһиттэр Захарова А. Д., Винокурова В. В., Меккюсярова А. П. о. д. а. Араас салааҕа идэни ылбыт үөрэнээччилэрим элбэхтэр, ону барытын испииһэктээтэххэ уһун синньигэс буолуон сэп.

Идэни ылыыга, олоххо дьиҥнээх хардыыны оҥорорго тустаах киһи бэйэтин тулуура, дьулуура улахан суолталааҕын ким барыта, оскуоланы бүтэрээччи өйдүөхтээх.

 

 

 

Н.И. Слепцова , ЫБСЛКС КК бэлиэтин

икки төгүллээх хаһаайына,

үлэ, тыыл ветерана

 

1920-30 үөрэх дьылыгар Бүлүү куоратыгар бэһискэ үөрэнэ сырыттахпына Комаренко Лидия Елисеевна диэн пионервожатай аан бастаан кыһыл пионерскай хаалтыһы баайбыта. Онтон ыла мин күн бүгүнүгэр диэри пионерияттан арахсыбаппын. 1929 сыллаахха "Пионерская кавалерия" оҕо группаларын инструктордара диэн общественнай үлэ баара, онно Бүлүү пионердара активнайдык кыттарбыт. Единай-трудовой советскай оскуола систематынан үөрэммит буолан кыргыттар сатаан уһанар этибит. Тыа сирин оҕолоро дойдуга холбоһуктааһын үлэтигэр көмөлөһөрбүт.

1930-32 үөрэх дьылларыгар Ньурба Мархатыгар, Хатыҥ-Сыһыыга бэһис, алтыс кылаастарга үөрэммитим, оччолорго Гаврил Алексеевич Эртюков (Таатта киһитэ) комсомол райкомун секретарынан үлэлиирэ. Отутус сыллааҕы пионердар – биһиги дойдуну индустриализациялааһыҥҥа активнайдык кыттыһарбыт. Нэһилиэктэри сатыы кэрийэн заем сурутан, облигация тарҕатан, нэһилиэнньэни кооперацияҕа тардан пайщикка киллэрэрбит, паай үбэ хомуйарбыт. Ону сорох сөбүлүүр, сорох сөбүлээбэт, ол иһин өйдөтөр үлэ ыытарбыт.

Хатыҥ-Сыһыыга үөрэнэ сылдьан общественнай үлэҕэ кыттан, партия уонна правительство уураахтарын олоххо киллэрсэн, бастакы пятилетка туолуутун иһин охсуһан, холбоһуктааһыҥҥа үлэлэспиппиттэн киэн туттабын.

1932 сыллаахха И.Я.Петров диэн учуутал салалтатынан “Путь Ленина” диэн т/х артыалын тэрийсибиппэр справка биэрбиттэрэ. Онно мин бригадир этим. Ыаллары сатыы кэрийэн, артыалга ыҥыран, булууктарын, барамньыларын, сухаларын о.д.а. т/х сэбин-сэбиргэлин инвентаризациятын ыыппыппыт, документациятын уонна учуотун оҥорбуппут. Кылаас охсуһуутун кэмигэр Хатыҥ-Сыһыы оскуолатын пионердара социализмы өйдөтүүгэ өссө активнайдык үлэлээбиппит. Бастакы пятилетка соруктарын толорорбутугар баайдар сыдьааннара мэһэйдэһэ сатыыллара. Холобур: биир киэһэ оскуолаҕа сценаҕа постановка толоро сырыттахпытына биир уолбутун сирэйин-хараҕын дьиҥнээх буорах уотунан сиэппиттэрэ.

А±а дойду Улуу сэриитин сылларыгар педагогическай µлэм са±аламмыта.Кµнµс о±олору, киэґэ улахан дьону µірэтэрим, тµµнµн Совинформбюро сводкаларын суруйан, тылбаастаан дьоІІо иґитиннэрэр этим.Дьону кі±µлээн фроІІа ичигэс таІас, «Советскай Союз Геройа Ф.К. Попов» танковай колонна оІоруутугар µп хомуйарбыт.

60-с сылларга старшай пионер баґаатай быґыытынан «Из опыта организации работы с пионерами» диэн дакылаатынан XII республиканскай педчтение±а кыттыбытым. Пионерскай µлэ±э элбэх µгэстэри олохтообутум: слеттары, походтары, араас оонньуулары. ОройуоІІа бастакынан “Зарница» байыаннай-спортивнай оонньууну тэрийбитим уонна тар±аппытым. Кыраайы µірэтиигэ бастакы туристическай походтары тэрийбиппит: Чіркііх музейыгар отуттан тахса экспонаты хомуйан туттарбыппыт, махтал сурук ылбыппыт, оройуон пионерскай µлэтин летопиґын хомуйбуппут. 60-с сылларга биир улахан µлэбитинэн Вьетнам республикатын о±олоругар посылкалары ыытан кіміліґµµбµт буолбута.

Ґлэм таґынан мэлдьи элбэх общественнай µлэлээх буолабын: ыччат наставнига, «Пропагандист» кинолекторий салайааччыта, памятниктары харыстыыр, «Билии» обществоларга кыттыы о.д.а. VII –с учууталлар республикатаа±ы съезтэрин делегатынан талыллыбытым, «Детские объединенные организации» республиканскай пресс-конференция±а кыттыыны ылбытым.

34 сыл нуучча тылын учууталынан уонна старшай пионер баґаатайынан µлэлээн кэллим. То±ус оскуола±а Бочуоттаах пионербын.

Краеведческай ис хоґоонноох, гражданскай сэрии, А±а дойду Улуу сэриитин кыттыылаахтарын туґунан элбэх ыстатыйалары, ахтыылары суруйан бэчээттэппитим.Билигин да±аны «Таатта», «Бэлэм буол», «Аргыс» хаґыаттары кытта сибээстэґэбин, хоґооннорум, ахтыыларым тахса тураллар. Республика±а пионерскай хамсааґыны кі±µлээччилэртэн биирдэстэрэ буолбуппунан киэн туттабын.

Мин пионерскай сылларым олус күндүлэр. Олоххо, общественнай үлэҕэ эрчиллибитим, үөрэх-сырдык, кылаас охсуһуута, религия диэн тугун билбитим. Ол иһин күндү учууталларбар: Николай Николаевич Березкиҥҥа, И.Я.Петровка, Таюрскаяҕа, Золотареваҕа уонна аҕам курдук саныыр күндү директорбар – Д.А.Афанасьевка(Токосовка) муҥура суох махтал, баһыыба.

 

 

Т.И. Винокурова,

ССРС культуратын туйгуна,

Бүтүн Сойуустааҕы ыччат II фестивалын лауреата,

педагогическай үлэ, тыыл бэтэрээнэ,

Таатта нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо.

 

 

Ытык-Күөл 8 кылаастаах оскуолатыгар мин 1967 сыллаахха үлэлии кэлбитим. Онно директорынан Аргунов Ф. К. үлэлиирэ, учууталларынан Макарова Н. Р., Данилова В. В., Винокурова К. С., Слепцова А. П., Охлопкова М. Н., Иванова М. П., Чьямов И. П., Баишев Н. С. үлэлииллэрэ. Оскуолабыт былыргы 2 этээстээх наһаа тымныы этэ, истээх таҥастаах сылдьарбыт.

Бастаан библиотекам кинигэтин фондата олус аҕыйах буолан үлэбин фонданы хаҥатыыттан саҕалаабытым, кылаас таһынан ааҕыыга оҕо литературатын эбии буларга үлэлэспитим. Куоратынан-тыанан эккирэтиспитим. Хара маҥнайгыттан оҕо библиотекатын кытта ыкса сибээстэспитим. Оччотоо5у библиотекардары Захарова А. Д., Бочорукова Х. Н., Егорова Р. М. кытта былааммытын бииргэ оҥостон үлэлиирбит.

Саҥа директор Кузьмин М. Г. кэлэн, эргэ оскуоланы көтүттэрэн, саҥа оскуоланы туттаран, онно көспүппүт. Саҥа оскуолаҕа бибилиотекам кэҥээн, куораттан тимир стеллажтары ылларан, кинигэ фондата өссө хаҥаан орун- оннугар буолбута. Библиотекаҕа оҕолор 100% сылдьалларын ситиспитим. Нуучча, саха кылаастарыгар кинигэ быыстапкалаах, плакаттардаах кылаас чаастарын ыытарым.

Начальнай кылаас оҕолоругар нууччалыы-сахалыы дорҕоонноохтук аахтарарым, диафильмнары көрдөрөрүм, ырыалары иһитиннэрэрим. Ону таһынан арыгы, табах буортутун туһунан кинигэ быыстапкалаах, плакаттаах тиһигин быспакка кылаас чаастары, беседалары ыытарым. Кыра кылаас учууталларын кытта ыкса сибээстээхтик үлэлиирбит. Орто сүһүөх уонна үрдүкү кылаас оҕолоругар арааһынай тематическай викториналары, конференциялары, утренниктары учууталлары кытта бииргэ ыытарбыт. Ордук алтыспыт учууталларым: Колтовская С. Н., Павлова Л. С., Меккюсярова Е. Н., Попова Н. М., Ючюгяева А. П.

Оҕолор хас перемена аайы библиотекаҕа толору буолааччылар. Үлэм таһынан оҕолору хомуска, үҥкүүгэ үөрэтэрим. Бастыҥ ааҕааччыларбынан буолаллара: Захарова Катя, Маша, Филатова Наташа, Новгородова Диана, Лаура, Морозова Алена, Егорова Маша, Неустроев Юра, Бравин Толя, Винокурова Лена, Гуринов Ганя, Постников Женя, Куличкин Ника, Винокуров Гоша, Бочонина Валя, Софронов Ньургустаан уо. д. а. Кинилэр билигин республикаҕа биллэр үтүө үлэһит дьон буолбуттарыттан, хас да оҕо үчүгэй үлэлээх библиотекардарынан үлэлии сылдьалларыттан ис сүрэхпитэн үөрэбин.

 

 

Ф.Н. Наумова,

үлэ ветерана

 

Мин - сэрии кэмин оҕотобун. Колхозтаах дьиэ кэргэҥҥэ 1940 сыллаахха төрөөбүтүм. Н.Г.Чернышевскай аатынан Бүлүүтээҕи педучилищены 1962 сыллаахха бүтэрээт, маҥнай В.И. Ленин аатынан сэттэ кылаастаах Уолба оскуолатыгар 1964-1965 с.с. 2-с уонна 4-с кыл үөрэппитим, о5олорум 100 % бүтэрбиттэрэ. Онтон кэргэн тахсан Бүлүүгэ детсадка үлэлээбитим. 1974 с. төттөрү дойдубар кэлэн детсадка, онтон Ытык-Күөл аҕыс кылаастаах оскуолатыгар 1979-1990 с.с. толору үлэлээбитим. 11 сыл устата «продленнай группа» учууталынан сылдьыбытым, үлэбэр сүнньүнэн киэһэ 6 чааска дылы уруок таһынааҕы үөрэх, сынньалаҥ чааһын тэрийии, оҕолор астарын бэрийии киирэрэ. Итиэннэ бары учууталлары солбуйуу. Инньэ гынан барыта педстаһым 28 сыл буолбута.

Бу оскуола бастакы директорын Алексеев Н.И. туһунан кыратык ахтыахпын баҕарабын. Мин Ытык-Күөл орто оскуолатыгар үөрэнэ сырыттахпына, кини биһиэхэ кылаас салайааччыта этэ, математика курдук уустук предмети олус кыһаллан хас биирдиибит үчүгэйдик билэр гына үөрэппитэ. Нэһилиэктэн кэлбит оҕону дьиэтин булларан, сорохторун интернакка ыллаттаран, төрөппүттэрин кытта билсэн-көрсөн кэпсэтэн үөрэнээччилэрин туһугар сүүрэрэ-көтөрө. Интернакка олорон, минньигэс ас, сылаас дьиэ, үчүгэй таҥас диэн баалларын билбиппэр учууталбар саныы-саныы махтанабын, ахтабын. Кыһыҥҥы оттукка бэлэмнэнэн саас оскуола үрдүкү кылаастарын оҕолоро, 7 - 10 кылаастар, субботникка ойуурга мас саһаанныы, бэлэмнии тахсааччыбыт. Кылаас аайы бэриллибит нуорманы толоруохтаах этибит. Уолаттар хайытааччылар, сорохтор оччолорго илии эрбиинэн күнү быһа аалан тахсаллара. Кыргыттар хатырык-лабаа хомуйарбыт-ыраастыырбыт, саһаан туруорарбыт, бары нуормабытын толороору кыһаллыы бөҕө. Дежурнайдар, повардар сылаас чэй, кэнсиэрбэ миин бэлэмнииллэрэ, премиябыт дэлэгэй печенье, кэмпиэт. Классоводпыт Николай Иванович бэйэбитин кытта тэҥҥэ үлэлэһэн, көмөлөһөн, сүбэлээн биэрэрэ. Онон кини туһунан сүрдээх үчүгэй сырдык өйдөбүл хаалбыт.

Ытык-Күөл аҕыс кылаастаах оскуолатыгар үлэлээбит сылларбар директорынан Х.А., А.А. Слепцовтар, В.Н. Наумов, Г. Черноградскай, И.И. Николаев, А.А. Неустроев, начаалынай кылаас учууталынан Толстякова И.С., Малышева В.М., Куприянова З.К., Слепцова М.Г., Неустроева Ф.Г., Луковцева А.П., Меккюсярова Е.Н., Пинигина Т.П, физкультура учууталынан В.И. Кононов, А.А. Неустроев улэлээбиттэрэ. Оскуола профсоюзтара Н.Н., Голиков, А.С. Шуткин А.С., Cпиридонов Я.Н., Яковлева А.Г. көмө-ама буолбуттара. Оскуолабын, коллективпын олус убаастыыбын уонна махтанабын.

 

 

Форма входа
Календарь
«  Ноябрь 2017  »
ПнВтСрЧтПтСбВс
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930
Случайное фото
Случайное фото
Баннеры
Министерство образования и науки Российской Федерации

Управление образования Таттинского улуса

Федеральный портал "Российское образование"

Единое окно доступа к образовательным ресурсам

Единая коллекция цифровых образовательных ресурсов
Федеральный центр информационно-образовательных ресурсов
йойойой йойойойййй

Copyright МБОУ Ы-КСОШ №2 © 2017
Хостинг от uCoz